Natuur raakt uit, procedures sneller?

Natuur is uit?

In de onderbuik van Nederland ontstaat weerzin bij het beschermen van de korenwolf, de noordse woelmuis en andere zeldzame dieren die de gewone burger toch nooit ziet. Zoals bijvoorbeeld de das. De tracékeuze van de A73 is jarenlang vertraagd door de actiegroep Das en Boom.

Uitgaan bij ruimtelijke ontwikkelingen van een integrale aanpak met oog voor alle belangen en belanghebbenden is al jarenlang verplichte leerstof op hogescholen en universiteiten. En in de groene gebiedsontwikkeling is de integrale, gebiedsgerichte aanpak al een decennium de standaardaanpak.

Maar als de politiek besluit om ‘snel’ te gaan, dan helpt al die theorie en ervaring natuurlijk niet. En die politiek, dat zijn wij! Althans, ééns in de vier jaar tenminste. De snelheid van de RO procedures verandert niet als we ‘gewoon een tandje minder’ voor de natuur gaan. Een omgevingsgerichte aanpak helpt wel!

Minder vervuiling dan 50 jaar geleden?

De Kaderrichtlijn Water (KRW) wordt inmiddels hardop ter discussie gesteld. Bij de waterschappen raakt het geld op. Voor het gemak wordt voorbijgegaan aan het feit dat Nederland zelf heeft gekozen hoe de Europese richtlijnen werden vertaald in de Nederlandse wetgeving. Iets vergelijkbaars zie je nu bij Natura2000. Nota bene een Europese richtlijn, gebaseerd op de Nederlandse aanpak van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Hier een voorbeeld waarin de EU dus volgend is! Voor Nederland pakt dat natuurlijk goed uit, omdat we daarmee de nationale EHS kunnen laten samenvallen met Natura2000, geen extra opgave dus.

Zo vinden steeds meer mensen “dat het wel een tandje minder kan” met die Kader Richtlijn Water en Natura2000. Bijvoorbeeld boerenbedrijven die in Natura2000 gebieden liggen, claimen nu alvast het recht om in de toekomst toch nog meer ammoniak te mogen uitstoten. De Groene rekenkamer stelt zelfs een complete ontgroening van het beleid voor! Hun stelling “dat er minder vervuiling is dan een halve eeuw geleden”, op zichzelf al discutabel, wordt doodleuk aangevoerd als reden om maar helemaal geen geld meer uit te geven aan bijv. EHS of windenergie.

Naardermeer foto: Natuurmonumenten

Stroperige RO-procedure heeft Naardermeer opnieuw gered

Ook is het zo dat de procedures voor Ruimtelijke Ordening in Nederland zeer zorgvuldig zijn. “Stroperig”, zeggen de professionals die er dagelijks mee te maken hebben. Tegelijkertijd voorkomen zulke zorgvuldige RO procedures dat er overhaast onomkeerbare schade wordt aangericht. Ja, het is waar dat de Tweede Maasvlakte is vertraagd door het niet meenemen van de voorgeschreven natuurcompensatie – maar wiens verantwoordelijkheid is dat? In elk geval ligt er nu een prachtig nieuw duingebied tussen Hoek van Holland en Kijkduin, waarbij kustversterking en natuurcompensatie slim zijn gecombineerd.

En ja, veertig jaar geleden waren er minder zorgvuldige procedures en zo is bijvoorbeeld het internationaal vermaarde vogeleiland De Beer bij Pernis voor altijd veranderd in een raffinaderij. En nog niet zo lang geleden waren er plannen om een snelwegtunnel door het Naardermeer aan te leggen. Wat zou daar gebeurd zijn zonder zorgvuldige RO procedures?

Politieke ‘daadkracht’ leidt juist tot vertraging

Als grote plannen voor infrastructurele projecten ‘lekker snel’ worden doorgezet, bieden de RO procedures een handrem aan verontruste burgers. De overheid kan de projecten van die handrem halen, door consequent een integrale aanpak te kiezen. Daarbij moeten maatschappelijke doelen, zoals natuur, werkelijk integraal worden afgewogen. De ‘daadkracht’ waarmee bestuurders soms proberen om bochten af te snijden om maar ‘snel’ tot succes te komen, leidt dan al snel tot het omgekeerde resultaat: vertraging.


2 Comments

  • Frank803027

    25 maart 2010

    Helemaal mee eens Hans. De Bonnenpolder en de A4 zijn "goede" voorbeelden van hoe het goed mis is gegaan c.q. dreigt te gaan als je niet werklijk integraal een gebied aanpakt maar een of meer partijen alleen voor hun eigen ik-belangetje gaan en maling hebben aan het bredere belang van het gebied en andere doelgroepen in het gebied.

    Met de LOG's dreigt hetzelfde te gebeuren en is dan ook veel verzet tegen in het land, vooral in GL, OV en NB speelt dat. Onder het mom van boeren die elders weg moeten voor de EHS elders een plaats bieden, ruiken concerns die het alleen om de centjes te doen is, hun kans om fabrieken met 10.000 of meer varkens aan te vragen. Bijv. in het landschappelijk idyllische buurtschapje Halle-Heide zit een succesvolle biologisch-dynamische multifunctionele boer, die recent de Ekoland Innovatieprijs 2010 heeft gewonnen. Blijkt dat ze bij hem om de hoek een LOG hebben gepland met een handvol nieuwvestigingen voor tienduizenden varkens. Dat is ook water naar de zee dragen zo. Zie https://www.plaatsengids.nl/buurtschap/halle/halle-heide Voor mij hoeft die bio-industrie niet maar als het niet tegen te houden is, doe dat dan op Moerdijk, of op de Maasvlakte en val landschappelijk waardevolle buurtschapjes daar niet mee lastig met overlast voor bewoners, landschap, wegen etc.

    Maar wat je zegt: als men vooraf beter afstemt met alle belanghebbenden, scheelt het verderop een hoop "gezeur" en vertraging. Nu worden alsnog veel LOG-plannen afgezwakt. Veel streekbewoners zijn niet tegen de LOG's op zich maar wel tegen de massaliteit. Nu wil ook de varkenshoudersbond zelf in OV bijv. meer maar wel kleinere eenheden varkensboeren en meer bestaande locaties benutten ipv gelijk nieuwbouw. Maar die zijn daar volgens mij pas over gaan nadenken ná het maatschappelijk protest, om te kijken hoe e.e.a. acceptabeler kan worden gemaakt. Dat had ook gelijk vanaf het begin gekund…
    Frank van den Hoven

    Reply
  • Leen

    13 maart 2010

    Op https://www.debonnen.nl/ is bij het hoodstuk "gebiedsvisie" te lezen hoe een groene integrale gebiedsgerichte aanpak van de Bonnenpolders uiteindelijk slechts een afleidingsmanoeuvre bleek te zijn om snel(ler) de tweede ontsluitingsweg naar Hoek van Holland aan te leggen. De oplossing van de overige problemen in het gebied (waterhuishouding, aanleg EHS en perspectieven agrarische bedrijven) is slechts moeilijker geworden. De grootgrondbezitters blokkeren de verbetering van de waterhuishouding in de hoop dat bij een volgende situatie van extreme neerslag ook de laatste pachtboeren zullen omvallen.

    Extra wrang is dat er reeds was geanticipeerd op nieuwe ruimtelijke en economische functies in de Bonnenpolder door verbreding en om te schakelen naar biologische landbouw terwijl inmiddels er vraagtekens worden geplaatst bij de beschikbare budgetten voor de verwerving van gronden voor ondermeer de EHS. Straks heeft jarenlang deze aanwijzing als "donkere wolk" boven onze polder gehangen en trekt de "bui" over. Wij hebben echter niet gedacht in bedreigingen, maar in kansen en met deze houding geparticipeerd in een integraal groen gebiedsontwikkelingsproces. Uiteindelijk gaat het hele plan niet door, zijn we als prooi uitgeleverd aan de vastgoedspeculanten en is er jarenlang voor niets vergaderd, gerekend en getekend. Het dossier Bonnenpolder laat zien hoe onverstandig het is je als partner van de overheid op te stellen en vertrouwen te hebben in het uitvoeren van besluiten door die overheid, in gemaakte afspraken, gedane toezeggingen, gewekte verwachtingen en uitgesproken intenties. Met het Gebiedsontwikkelingsplan De Bonnen zijn het Zuid-Hollands Landschap, het Hoogheemraadschap van Delfland en de Stichting de Bonnen op het verkeerde been gezet c.q. misleid. De (deel)gemeente heeft als gebiedsregisseur haar doel bereikt, maar deze partijen zijn met lege handen achtergebleven. Met dit gedrag heeft men heel opportunistisch en slechts denkend aan het eigen belang de vastgoedspeculanten in de kaart gespeeld.

    Reply

Geef een reactie