Eerst het zoet, dan het zout in het Volkerak!

Het Volkerak Zoommeer is ontstaan uit de Deltawerken en is de grootste zoetwatervoorraad van Nederland ná het IJsselmeer. Als de watertemperatuur boven de 19 oC komt, ontwikkelen zich blauwalgen die vervolgens samenklonteren in lange draderige matten (‘groene flap’). De pleziervaart op bijv. Tholen kwijnt daarom weg. Ook is water met blauwalgen ongeschikt voor het vee, en er wordt daarom ’s zomers geen water ingenomen vanuit het Volkerak.

Doorspoelen of verzilten

Blauwalgen ontwikkelen zich op het nutriëntrijke water afkomstig van de intensieve veehouderij en de nutriënten vanuit de nalevering vanuit de voormalige zeebodem. Deskundigen verwachten dat het nog 50 tot 100 jaar kan duren voordat die nalevering niet meer meetbaar is. Het nog verder beperken van de mestgift vanuit de veehouderij heeft grote consequenties voor die bedrijfstak.

Ruwweg zijn er twee alternatieven: 1. doorspoeling met zoet water vanuit de Merwede en het Hollands Diep; en 2. verzilting van het Volkerak vanuit de Oosterschelde. Verzilting van het Volkerak sluit aan bij de intentie om ook in de zoute Grevelingen een veel natuurlijker getij toe te laten in de nabije toekomst. Het Programmabureau voor de Zuidwestelijke Delta gaat staatssecretaris Huizinga volgende week adviseren om te kiezen voor de tweede optie, omdat die relatief snel en relatief goedkoop zou zijn, inclusief de aanvullende maatregelen voor zoet water in West-Brabant, op Tholen en Zuid-Beveland.

Doorspoeling vanuit het Hollands Diep gaat voor ongeveer 25% ten koste van het beschikbare om de zouttong in de Nieuwe Waterweg voorbij Rotterdam te drukken. Een technische oplossing waarbij de Waterweg kan worden afgesloten met een zeesluis, levert natuurlijk een besparing in zoetwater op. De verwachting van deskundigen is wel dat zo’n oplossing wellicht 10 keer zo duur zal zijn als de verzilting van het Volkerak. Wel heeft de commissie Veerman aangegeven dat op de langere termijn (meer dan 50 jaar) er sowieso rekening moet worden gehouden met het afsluiten van de Waterweg.

Volkerak zoet of zout?

Het Programmabureau voor de Zuid-Westelijke Delta pleit ervoor om zo snel mogelijk de milieu-effectrapportage in de inspraak te brengen, zodat er een maatschappelijk debat kan worden gevoerd over de afweging van beide alternatieven. Enerzijds kan relatief snel de natuurlijke situatie in de voormalige zee-armen worden hersteld, zij het met veel mitigerende maatregelen. Anderzijds moet op de langere termijn de Nieuwe Waterweg toch worden afgesloten, dus daar zouden we nu al op kunnen voorsorteren.

Delfland laat ongeveer 200 dagen per jaar vers zoetwater in vanuit het Brielse meer, dat weer wordt gevoed vanuit het Haringvliet bij Bernisse. Probleem voor de Greenport Westland is dat het zoute water dat vanuit de Volkeraksluizen het Haringvliet in zal lekken, daardoor ook het Brielse meer enigszins zal verzilten, in elk geval boven de norm van 200 mg/l. De Volkeraksluizen zijn de drukste sluizen van Europa, op de vaarroute Antwerpen – Rotterdam.

Het hoogheemraadschap van Delfland heeft daarom ook bedongen dat tijdig compenserende maatregelen zullen worden genomen om de zoetwaterinlaat van Delfland (en dus het Westland) te garanderen. In 2010 zal er een praktijkproef worden gedaan om de werkelijke omvang van het zoutlek bij een vergelijkbare sluis bij Bergen op Zoom te meten, en om het effect van mogelijke mitigerende maatregelen te testen.


Geef een reactie