Zeesluis bij Vlaardingen voor droge voeten in Dordrecht, plus vismigratie door Haringvliet en Oosterschelde

Plan Spaargaren oplossing voor stijgende zeespiegel!

Al jaren wordt er gepleit voor een zeesluis in de Nieuwe Waterweg, ook wel bekend als het Plan Spaargaren.  Met de zeesluis bij Vlaardingen slaat Nederland vier vliegen in één klap, zegt Hans Middendorp, waterdeskundige en vicevoorzitter van de Algemene Waterschapspartij (AWP). “Het wordt tijd dat het kabinet-Rutte de Deltawerken afmaakt!”.

Trouw, 29 aug. 2018  (klik op de afbeelding voor hele artikel)

Waterveiligheid Drechtsteden en vismigratie door Zeeuws-Hollandse delta

De primaire functie van de zeesluis bij Vlaardingen is ‘droge voeten’ in de Drechtsteden en het Noordereiland van Rotterdam bij zware storm op zee. De historische binnenstad van Dordrecht loopt bij zwaar weer als eerste onder water. De Maeslantkering bij Hoek van Holland wordt na 2050 ingehaald door de zeespiegelstijging en er is sowieso nu al een grote kans dat die niet goed sluit! (faalkans 1:100). Ook de Tweede Kamer maakt zich zorgen over de zeepiegelstijging en heeft de regering in een motie opgedragen om alvast na te denken over een de gevolgen van een stijging van 1,8 m in 2100.

Tweede belangrijke punt is dat een zeesluis een structurele oplossing biedt tegen het binnendringen van de zogenoemde zouttong. Als er weinig water door de Rijn stroomt, dringt het zeewater naar binnen tot voorbij Rotterdam en Gouda. Bij Gouda is de inlaat van zoetwater naar het Groene Hart en de Haarlemmermeerpolder en daarom moet de Hollandse IJssel zoet blijven.

Visualisatie zeesluis bij Vlaardingen  (bron: Museum Vlaardingen. Klik op de afbeelding om animatie te starten).

Gebruik het rivierwater om Haringvliet en Oosterschelde te laten stromen

Derde belangrijke voordeel van de zeesluis is dat geen 800 -1000 m3/s zoetwater meer naar zee wegloopt door de brede opening van de Nieuwe Waterweg. Het stoppen van de verspilling van zoetwater maakt Nederland robuuster. Het extra Rijnwater kan in tijden van droogte worden opgeslagen op  de Grevelingen, belangrijk  zoetwaterbassing voor Goeree-Overflkakkee en Schouwen-Duiveland, en op het Volkerak, voor Tholen en West-Brabant. De dijken rondom het Volkerak zijn daarvoor al verhoogd.

En tot slot de bonus voor de natuur: als het Rijnwater niet meer via de Nieuwe Waterweg weg kan, moet het via het Haringvliet en Oosterschelde naar zee. Zo ontstaat er weer stroming in de Zeeuws-Hollandse delta met een geleidelijke zout-zoetovergang. Het Haringvliet en de Oosterschelde worden dan ideale ‘vismigratierivieren‘, waardoor zalm en steur écht naar Duitsland kunnen zwemmen! Daarbij vergeleken is de Kier in het Haringvliet maar een klein deurtje, dat ook nog eens 100 dagen per jaar op slot zit.

Haringvliet en Oosterschelde voor vismigratie zonder obstakels  (bron: WNF. Klik op afbeelding om de animatie te starten).

Maatschappelijke kosten en baten van de zeesluis bij Vlaardingen

De maatschappelijke kosten / baten (MKBA) voor een zeesluis bij Vlaardingen moeten nog nader worden onderzocht, maar alleen al voor waterveiligheid becijferde Spaargaren 2 miljard aan kostenbesparingen op dijkverhogingen langs de Grote Rivieren tussen Vlaardingen en Tiel. Die zeesluis verdient zichzelf dus makkelijk terug.

En de haven van Rotterdam? Vrijwel alle zeescheepvaart gaat nu al naar de Maasvlakte of Europoort en de Stadshavens van Rotterdam worden allang niet meer gebruikt. Alleen de binnenvaart en de cruiseschepen moeten nog door de sluis bij Vlaardingen. Voor de binnenvaart betekent het een half uur extra op een reis naar Duitsland van 1-2 dagen. Het grootste cruiseschip ter wereld, de Oasis of the Seas, is 361 m lang, 47 m breed en 9 m diep en past nog net door de Panamasluizen. De nieuwe zeesluis bij IJmuiden wordt zelfs 500 meter lang. Technisch is het dus géén probleem om een zeesluis te bouwen voor cruiseschepen. Wel moet de politiek antwoord geven op de vraag, of die extra kosten voor een paar cruiseschepen per jaar ook te rechtvaardigen zijn?

Oasis of the Seas, het grootste cruise-schip van de wereld  (bron: Pixabay). 

Deltacommissaris wil nog wachten

De voorbereiding, de ontwerpvarianten, de afstemming, de inpassing en alle procedures vragen veel tijd, en ook de bouw van de zeesluis duurt een aantal jaren. Als we nú beginnen met de planning en het ontwerp, kan de zeesluis er in 2050 liggen.

Helaas wil deltacommissaris Kuijken de boot nog altijd afhouden. Hij heeft de vorige minister van I en W laten beslissen om het plan voor een zeesluis in de ijskast te houden tot 2040. Vorige week nog in een artikel in het NRC over verzilting meldde Kuijken: “[Een zeesluis] is nog niet nodig. We hebben nog de kleinschalige wateraanvoer [uit het Amsterdam-Rijnkanaal] om water van oost naar west te brengen. … Dat systeem is veel goedkoper dan het afsluiten van de Nieuwe Waterweg.

Op de korte termijn is de houding van Kuijken wel begrijpelijk. Zijn opdracht is om de kosten voor het waterbeheer in Nederland in de hand te houden. Géén sluis is natuurlijk goedkoper om aan te leggen dan één sluis. En op onnodige kosten zit niemand te wachten.

Maar de klimaatverandering wacht ook niet op Nederland! En vergeet niet waar het allemaal om was begonnen: de Maeslantkering is na 2050 niet betrouwbaar meer door het snellere stijgen van de zeespiegel. En zonder zeesluis moeten ook de rivierdijken tot aan Tiel worden verhoogd. Goedkoop nu wordt dan duurkoop later. Gezien de voordelen als einde van de verzilting richting Gouda en herstel van een stromend Haringvliet, kun je de toekomst dus maar beter omarmen!

Algemeen Dagblad, 11 mei 2018  (klik op de afbeelding voor het hele artikel).


Geef een reactie